|
YÖNETMELİK
Yükseköğretim Kurulundan:
YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINDA YABANCI DİL
ÖĞRETİMİ VE YABANCI DİLLE ÖĞRETİM YAPILMASINDA
UYULACAK ESASLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK
(04/12/2008 Tarih, 27074 Sayılı Resmi Gazete)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç
MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
yükseköğretim kurumlarında yabancı dil öğretimi ve
yabancı dille öğretimin amaç, kapsam, uygulama ve
değerlendirme esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli
ve 2547 sayılı Kanuna tabi olarak kurulan yükseköğretim
kurumlarında yapılan her türdeki yabancı dil öğretimi ve
yabancı dille öğretimi kapsar.
Dayanak
MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 2547
sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (ı) bendi ile 49 uncu
maddesine ve 14/10/1983 tarihli ve 2923 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Yabancı Dil Öğretimi ve Denetim
Yabancı dil öğretiminin amacı
MADDE 4 (1) Yabancı dil öğretiminin
amacı, öğrenciye aldığı yabancı dilin temel
kurallarını öğretmeyi, yabancı dil kelime haznelerini
geliştirmeyi, yabancı dilde okuduğunu ve duyduğunu
anlayabilmeyi ve kendisini sözlü veya yazılı olarak ifade
edebilmeyi sağlamaktır.
Yabancı dil seviye tespit sınavları
MADDE 5 (Değişik:RG-28/06/2009-27272)
(1) Yükseköğretim programına ilk defa kayıt yaptıran
öğrenciler, kayıt yaptırdığı öğretim
yılının başında, rektörlükçe düzenlenen bir
yabancı dil seviye tespit sınavına tabi tutulurlar.
(2) Seviye tespit sınavından alınan puana göre,
öğrencinin;
a) 2547
sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (ı) bendi gereğince
verilmesi zorunlu olan yabancı dil derslerinden muaf olup
olmadığı,
b) Varsa yabancı dil hazırlık sınıfından muaf
olup olmadığı,
c) Yabancı dil hazırlık sınıfında, hangi
seviyeden öğrenim göreceği
belirlenir.
(3)
Aşağıdaki öğrenciler yabancı dil seviye tespit
sınavından muaftır:
a) En az son üç
yılında, öğretim dili olarak belirlenen yabancı dilin
anadili olarak konuşulduğu bir ülkede, o ülke
vatandaşlarının devam ettiği ortaöğretim
kurumlarında eğitim görüp, ortaöğrenimini bu kurumlarda
tamamlayanlar.
b) Bu dilin anadili olarak konuşulduğu ülkelerde
yabancıların yükseköğrenim görebilmeleri için aranan asgari
yabancı dil seviyesinin tespiti amacına yönelik olarak yapılan
(TOEFL: Test of English as a Foreign
Language, DALF: Diplôme
Approfondi de Langue Française, PNDS: Prüfung für die Nachweis
Deutscher Sprache gibi)
sınavlarda yüz tam puan üzerinden üniversite senatosunun
belirlediği puanla başarılı olanlar.
c) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından
yapılan ve Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından (b)
bendindeki sınavlarla eşdeğerliliği kabul edilen
yabancı dil sınavlarında yüz tam puan üzerinden üniversite
senatosunun belirlediği puanla başarılı olanlar.
(4) Üçüncü
fıkranın (b) ve (c) bentleri kapsamına giren sınavlarda alınan
puanın bu Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirmeye
alınabilmesi için, sınavın yapıldığı
tarihten itibaren üç yılın geçmemesi
şarttır.
Zorunlu yabancı dil dersleri
MADDE 6 (1) Seviye tespit sınavında
başarılı olamayan ya da seviye
tespit sınavına girmeyen öğrenciler, 2547 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinin (ı) bendi gereğince, yabancı dil
derslerini almak ve sınavlarını başarmak
zorundadırlar.
(2) Zorunlu yabancı dil dersleri, toplam 60 saatten az olmamak üzere, en
az iki yarıyıl olarak programlanır ve okutulur.
(3) Zorunlu yabancı dil derslerinden muaf olan veya bu dersleri
almış ve başarılı olmuş öğrenciler için
daha sonraki yarıyıllarda seçmeli yabancı dil dersleri
açılabilir.
Yabancı dille öğretim ve yabancı dil hazırlık
sınıfı
MADDE 7 (Değişik:RG-28/06/2009-27272) (1) Yükseköğretim kurumlarında bazı ön lisans, lisans
veya lisansüstü programlarda dersler, senato kararı ve
Yükseköğretim Genel Kurulunun onayı alınarak, sadece belirli
bir yabancı dille veya Türkçe ve belirli bir yabancı dille karma
olarak verilebilir. Derslerin Türkçe ve belirli bir yabancı dille karma
olarak verildiği programlarda zorunlu ve seçmeli derslere ilişkin
kredi saatlerinin asgari yüzde otuzluk kısmının bu yabancı
dille verilmesi şarttır.
(2) Bir yükseköğretim kurumunda öğretim dili genel olarak Türkçe
olmakla birlikte, bazı seçmeli dersler kısmen veya tamamen
yabancı dille okutulabilir. Ancak, bunun için de, senato kararı ve
Yükseköğretim Genel Kurulunun onayı şarttır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamına giren programlarda
yabancı dille verilen derslerin bu dile hakim olan öğretim
elemanları tarafından ve bu dille verilmesi sağlanır. Bu
programlarda ancak aşağıdaki şartlardan birini
taşıyan öğretim elemanları yabancı dille ders
verebilirler:
a) Türkçe
dışındaki öğretim dilinin, öğretim
elemanının ana dili olması.
b) Öğretim elemanının lisans veya doktora öğrenimini bu
dilin anadili olarak konuşulduğu ülkede ya
da Türkiyedeki bir üniversitede derslerin sadece bu dille verildiği bir
programda tamamlamış olması.
c) 5 inci maddenin üçüncü fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde
belirtilen sınavlarda yüz tam puan üzerinden asgari seksen puanla
başarılı olması.
(4) Birinci ve ikinci
fıkralar kapsamına giren programlarda yabancı dille verilen
derslere ilişkin materyalinin kısmen de olsa bu yabancı dille
hazırlanmış olması gerekir.
(5) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamına giren programlara yer
veren fakülte, enstitü, yüksekokul veya meslek yüksekokullarının
bağlı bulunduğu üniversitelerde yabancı dil
hazırlık sınıfı açılır. Hazırlık
sınıfı, rektörler arasında imzalanan ve
Yükseköğretim Genel Kurulunun onayı ile kabul edilen protokole
istinaden, bir başka üniversitede de açılabilir. 5 inci madde
hükümlerine göre yabancı dil seviye tespit sınavından muaf
olanlar hariç olmak üzere, bu fakülte, enstitü veya yüksekokullara kayıt
yaptırmış olan öğrenciler, yabancı dil
hazırlık sınıfına devam etmekle yükümlüdürler.
Yabancı dille okutulan derse yer verilmeyen programlarda öğrenim
görmeye hak kazanan öğrenciler, yabancı dil hazırlık
sınıfına devam etmeye mecbur tutulamazlar.
(6) İki yarıyıldan ibaret olan yabancı dil
hazırlık sınıfında görülen haftalık ders saat
yükü 20 den ve bir yarıyılda görülen ders saat yükü 260 dan az
olamaz. Hazırlık sınıfında geçirilen süre,
öğrencinin ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim
programında görmekle yükümlü olduğu derslere ilişkin kredi
saatleri bakımından dikkate alınmaz.
(7) 5 inci madde hükümlerine göre yabancı dil seviye tespit
sınavından muaf olanlar ile yabancı dil hazırlık
sınıfına devam edip yarıyıl sonunda yapılan
yabancı dil sınavında başarılı olan
öğrenciler, yabancı dille verilen ön lisans, lisans veya lisansüstü
öğretim programına devam etmeye hak kazanır.
(8) Hazırlık sınıfının ikinci
yarıyılı sonunda yapılan yabancı dil
sınavında başarılı olamayan öğrenci, ilave bir
veya iki yarıyıl daha hazırlık sınıfına
devam ederek ya da yabancı dil bilgisini kendi
imkanlarıyla geliştirerek, yarıyıl sonunda yapılan
yabancı dil sınavında başarılı olduğu
takdirde, girmeye hak kazandığı yabancı dille verilen ön
lisans, lisans veya lisansüstü öğretim programına devam edebilir.
(9) Öğretim dili Türkçe olmakla birlikte, programında kısmen
veya tamamen yabancı dille okutulan seçmeli derslere yer verilen
fakülte, enstitü veya yüksekokul öğrencileri, hazırlık
sınıfında, ikinci yarıyıl sonunda veya isteğe
bağlı olarak devam ettikleri takdirde üçüncü veya dördüncü
yarıyıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında
başarılı olamasalar bile, ön lisans, lisans veya lisansüstü
programlara devam edebilirler. Ancak bu öğrenciler, kısmen veya
tamamen yabancı dille okutulanların dışında, sadece
Türkçe olarak verilen seçmeli dersleri alabilirler.
(10) 2547 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (ı) bendi
gereğince görmekle yükümlü olduğu yabancı dil dersinde,
öğrenciye Türkiyede görmüş bulunduğu
orta öğretimde öğretilenin dışında başka bir
yabancı dil, ancak isteğine bağlı olarak
öğretilebilir.
(11) Derslerin sadece belirli bir yabancı dille verildiği
programlarda, sınavların bu yabancı dille yapılması,
ödev ve tezlerin bu yabancı dille yazılması zorunludur.
(12) Birinci fıkra kapsamına giren bir programa kayıt
yaptıran öğrencinin yabancı dil hazırlık
sınıfına devam etmesine rağmen ikinci yarıyıl
sonunda yapılan yabancı dil sınavında
başarılı olamaması halinde, talebi üzerine, Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından, başka bir
üniversitede ya da kaydının
bulunduğu üniversitede öğretim dili Türkçe olan eşdeğer
bir programa, eşdeğer programın bulunmaması halinde,
yakın programlardan birine yerleştirilir. Ancak bunun için,
kayıt yaptırdığı yıl itibarıyla,
öğrencinin üniversiteye giriş puanının,
yerleştirileceği programa kayıt yaptırmak için aranan
taban puanından düşük olmaması gerekir.
(13) Bu Yönetmelik hükümleri, yabancı dille yapılan ön lisans, lisans
veya lisansüstü öğretim programına yatay veya dikey geçişle kayıt yaptıran öğrenciler
hakkında da uygulanır.
(14) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamına giren program
açılışına izin verilebilmesi için;
a) En fazla yirmibeş öğrencinin öğrenim görebileceği
yabancı dil hazırlık sınıfı dersliklerinin
yeterli düzeyde işitsel veya işitsel ve görsel araç ve gereçlerle
donatılmış olması,
b) Yabancı dil öğretimi için gerekli olan ders
araçlarının yeterli miktarda mevcut olması,
c) Üçüncü fıkradaki şartları taşıyan en az beş
öğretim elemanının 2547 sayılı Kanun ve ilgili
mevzuat hükümlerine göre atamasının veya görevlendirilmesinin
yapılmış olması
şarttır.
Yabancı dille yapılan öğretimin denetlenmesi
MADDE 8 (Değişik:RG-28/06/2009-27272)
(1) Yabancı dille yapılan öğretimin kalitesi,
Yükseköğretim Kurulu tarafından denetlenir. Yapılan bu denetim
sonucuna göre Yükseköğretim Genel Kurulunun kararı ile ön lisans,
lisans veya lisansüstü programın yabancı dille okutulması izni
geri alınabilir.
(2) Bir ön lisans,
lisans veya lisansüstü programın yabancı dille okutulmasına
dair iznin geri alınması halinde, daha önce bu programa kayıt
yaptırmış olan öğrenciler, bu programı Türkçe olarak
görmeye devam edebilecekleri gibi, talepleri üzerine, Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezi tarafından, başka bir üniversitede
öğretim dili aynı olan eşdeğer bir programa,
eşdeğer programın bulunmaması halinde, yakın
programlardan birine yerleştirilir. Ancak bunun için, kayıt
yaptırdığı yıl itibarıyla, öğrencinin
üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği
programa kayıt yaptırmak için aranan taban puanından
düşük olmaması gerekir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 9 (1) 1/4/1996 tarihli ve 22598
sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yükseköğretim
Kurumlarında Yabancı Dil Eğitim-Öğretim ve Yabancı
Dille Eğitim-Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara
İlişkin Yönetmelik, yürürlükten
kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1 (Değişik:RG-28/06/2009-27272)
(1) Yedinci maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamına
girmeyen programlara kayıtlı olup da bu Yönetmelik hükümlerinin
yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuat hükümlerine göre
yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmekle
yükümlü kılınan öğrenciler, yabancı dil
sınavına girmek ve bu sınavda başarılı olmak
şartı aranmaksızın, kayıtlı oldukları ön
lisans, lisans veya lisansüstü programa devam ederler.
Yürürlük
MADDE 10 (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Yükseköğretim
Kurulu Başkanı yürütür.
|